Verzekerde opgelet: meldingsplicht na kenbaarheid met de verwezenlijking van een risico!
Door velen, zowel bedrijven als particulieren, zal het afsluiten van een verzekering vaak als een vervelende klus worden beschouwd, waarbij veel ‘papieren rompslomp' komt kijken. De inhoud van de polisvoorwaarden wordt om die reden mogelijk vluchtig door verzekerden doorgelezen, waarbij essentiële verplichtingen over het hoofd kunnen worden gezien.
Deze onbewuste onzorgvuldigheid kan de verzekerde echter duur komen te staan indien door hem, na verwezenlijking van een door de verzekering gedekt risico, een beroep op de verzekering dient te worden gedaan.
Vervalbeding
Zoals in veel polissen is opgenomen, is de verzekeringnemer of de uitkeringsgerechtigde op grond van artikel 7:941 BW, verplicht de verwezenlijking aan de verzekeraar te melden, zodra hij op de hoogte is van deze verwezenlijking van het risico, of hiervan op de hoogte behoort te zijn
Indien de verzekerde dan wel de uitkeringsgerechtigde niet direct over gaat tot de melding van de verwezenlijking van het risico, dan bestaat de mogelijkheid dat de verzekeraar zich beroept op het in de polissen verwerkte zogenaamde ‘vervalbeding'. Oftewel: de verzekeraar weigert tot uitkering over te gaan omdat de verwezenlijking van het risico - bijvoorbeeld een arbeidsongeval - te laat aan haar is gemeld. Een beroep op een dergelijk beding komt de verzekeraar op grond van artikel 7:941 lid 4 BW alleen toe indien zij door deze te late melding in een redelijk belang is geschaad.
Wanneer is er sprake van een redelijk geschaad belang?
Voor de beoordeling van de vraag of er sprake is van een bij de verzekeraar ‘redelijk belang' dat kan worden geschonden, wordt onderscheid gemaakt tussen een praktisch en een theoretisch belang. Slechts in het geval van een praktisch belang van de verzekeraar kan men spreken van een redelijk belang van de verzekeraar. Per situatie zal dan ook bekeken moeten worden of het theoretische belang van de verzekeraar bij het (snel) mededelen van de schade ook een daadwerkelijk praktisch belang is. De Hoge Raad bevestigde het onderscheid dat gemaakt moet worden tussen het theoretische en praktische belang bij het inroepen van een meldingsvervalclausule in het zogenoemde Tros-arrest[1].
Indien de verzekeraar inderdaad in een redelijk (praktisch) belang is geschaad en een gegrond beroep doet op het in de polisvoorwaarden vervatte vervalbeding, dan zal de uitkeringsgerechtigde de betreffende verzekerde rechtstreeks moeten aanspreken met als gevolg dat de verzekerde de schade - indien en voorzover aansprakelijkheid vaststaat - ‘uit eigen zak' zal moeten voldoen. Derhalve is het niet alleen voor de verzekerde maar ook voor de uitkeringsgerechtigde - die immers kan stuiten op een insolvabele vennootschap - van belang om de verwezenlijking van een risico direct aan de verzekeraar te melden.
Enkele voorbeelden uit de rechtspraak ter illustratie
De Rechtbank Utrecht oordeelde ten aanzien van een te laat door de werkgever gemeld arbeidsongeval, dat de verzekeraar in een redelijk belang was geschaad en derhalve een beroep mocht doen op een vervalbeding. In deze zaak was het arbeidsongeval pas na drie jaar gemeld. De verzekeraar beriep zich op het feit dat bij een tijdige melding een toedrachtsonderzoek ingesteld had kunnen worden en er schadebeperkende maatregelen hadden kunnen worden getroffen[2]. Er was derhalve sprake van een praktisch belang dat door de te late melding was geschonden.
De Rechtbank Zwolle oordeelde in een geval, waarin de verzekeraar zich beriep op het vervalbeding vanwege te late melding, dat geen sprake was van een geschonden redelijk belang nu de schade - ondanks deze late melding - op eenvoudige wijze nog kon worden vastgesteld[3]. Er was derhalve alleen sprake van een theoretisch en niet van een praktisch belang van de verzekeraar.
Conclusie
Zodra u als verzekerde of uitkeringsgerechtigde in een situatie geraakt, waarbij u het vermoeden heeft, dat het een door een verzekering gedekt geval zou kunnen zijn, dan is het verstandig hiervan direct melding te maken bij de betreffende verzekeraar. Op deze manier kunt u voorkomen dat de verzekeraar zich met succes beroept op het in de poliswaarden opgenomen zogenaamde vervalbeding.
Als u naar aanleiding van dit artikel vragen hebt, kunt u contact opnemen met Mr M.A. (Michel) T Schroots. U kunt hem telefonisch (via nummer 010 - 2770319) of per e-mail (schroots@schaap.eu) bereiken.
[1] Verzekeringsrecht praktisch belicht, mr. drs. M.L. Henderikse, p. 267en HR 5 oktober 2007, LJN BA9705.
[2] Rechtbank Utrecht, 23 januari 2002, VR 2002, 114.
[3] Rechtbank Zwolle, 17 september 2008, LJN: BH3415.
