Afschaffing van verklaring van geen bezwaar
Het preventieve toezicht bij oprichting en statutenwijziging van naamloze vennootschappen en besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid, gebaseerd op de afgifte van de verklaring van geen bezwaar door de minister van Justitie, komt te vervallen. Op 11 mei 2009 is daartoe een wetsvoorstel tot wijziging van onder meer Boek 2 BW ingediend[1] (Wetsvoorstel). Op 10 december 2009 heeft de Tweede Kamer het Wetsvoorstel zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De Eerste Kamercommissie heeft op 2 maart 2010 het voorlopig verslag uitgebracht en wacht op de memorie van antwoord.
In het huidige systeem van preventief toezicht is een verklaring van geen bezwaar van de minister van Justitie vereist in de volgende gevallen:
1. oprichting van een naamloze vennootschap (N.V.), een Societas Europaea (SE) of een besloten
vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (B.V.);
2. wijziging van statuten van een N.V., SE of B.V.; en
3. omzetting van een rechtspersoon in een N.V., SE of B.V.
In het Wetsvoorstel wordt voorgesteld om de regels die betrekking hebben op de afgifte van de verklaring van geen bezwaar door de minister van Justitie te laten vervallen. Dit betekent dat de verklaring van geen bezwaar geen vereiste meer zal zijn voor de sub 1. tot en met sub 3. genoemde gevallen.
Invoering systeem van doorlopende controle van rechtspersonen op mogelijk misbruik
Als alternatief voor het preventieve toezicht is een nieuw systeem van doorlopende controle van rechtspersonen door het Ministerie van Justitie, afdeling Herziening Toezicht Rechtspersonen, ontwikkeld waarbij in beginsel een geautomatiseerde, screening plaatsvindt. Indien uit een risicoanalyse blijkt dat sprake is van een verhoogd risico dan leidt dit tot een risicomelding aan één of meer handhavende instanties. De handhavende instanties bepalen zelf of zij het opportuun achten om tot actie over te gaan.
In vergelijking met het huidige systeem wordt de reikwijdte van de controle uitgebreid. Naast kapitaalvennootschappen, zullen ook andere rechtspersonen alsmede ondernemingen die toebehoren aan een buitenlandse rechtspersoon die een hoofd- of nevenvestiging in Nederland heeft, onder het nieuwe systeem vallen.
Ook in duur wordt de screening uitgebreid. Er vindt niet langer uitsluitend controle plaats op een beperkt aantal formele momenten (de sub 1. tot en met sub 3. genoemde gevallen), maar op tal van levensloopmomenten, zoals: oprichting, verhuizing, bestuurswisseling, omzetting, fusie, splitsing, faillissement, ontbinding, einde rechtspersoon.
In het nieuwe systeem zal de notaris geen rol meer hebben, ook niet als gegevensverschaffer.
Als u naar aanleiding van dit artikel vragen hebt, kunt u contact opnemen met Mr M.H. (Marianne) van der Laak (via nummer 010 - 2770382 of per e-mail vanderlaak@schaap.eu) of Mr S. (Susanne) Coppen (via nummer 010 - 2770401 of per e-mail coppen@schaap.eu).
[1] Kamerstukken II, 2008/09, 31 948 (Wijziging van onder meer Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet documentatie vennootschappen in verband met het vervallen van de verklaring van geen bezwaar en het verbeteren en uitbreiden van de controle op rechtspersonen met het oog op de voorkoming en bestrijding van rechtspersonen).
